Μονομαχία στο Ελ Σίνκι

Δεν θέλω να το παίξω πολυταξιδεμένος, άλλωστε δεν είμαι. Όμως, στο πρόσφατο πέρασμά μου από τη Φινλανδία, αυτό που θα θυμάμαι είναι η καλοσύνη των ανθρώπων. Όχι σαν τη δικιά μας καλοσύνη βέβαια, αυτή που εκδηλώνεται με ασέβεια, αγένεια και, αν είναι κανείς τυχερός, απλώς αδιαφορία. Και εννοώ ότι η συμπεριφορά όλων ήταν άψογη, χωρίς να είναι τυποποιημένη. Η ευγένεια τους πηγαία, χωρίς να είναι προσποιητή. Επιπλέον, όλοι μας φέρονταν σαν να είμαστε Φινλανδοί, καμία διάκριση, οι άνθρωποι είναι πολίτες της Ευρώπης. Λέτε όμως να τους παρεξήγησα; Οι 3η λιγότερο διεφθαρμένη χώρα στον κόσμο είναι η ίδια με την 3η σε οπλοκατοχή και, σταθερά, μέσα στην τριάδα στις αυτοκτονίες; Μήπως οι γιατροί φοβούνται να ζητήσουν φακελάκι μπας και τους καθαρίσουν; Μήπως όλη αυτή η καλοσύνη βασίζεται στο φόβο;

Το πρόσφατο περιστατικό στην Φινλανδία με έριξε από τα σύννεφα. Και ήμουν έτοιμος να το αγνοήσω ως κάτι τυχαίο, όταν ο δημοσιογράφος, παγερά αδιάφορος μπροστά στα φιλοφινλανδικά μου αισθήματα, ανέφερε πως αυτό είναι το δεύτερο περιστατικό μέσα σε ένα χρόνο! Για όσους δε γνωρίζουν, το γεγονός αφορά επίθεση σε σχολείο με πολλούς νεκρούς. Και όσο προσπαθώ να χωνέψω πως μπορεί να συνέβει κάτι τέτοιο στους “καλούς” Φινλανδούς, αναρωτήθηκα πόσο μπορεί να απέχει κάτι τέτοιο από την ελληνική πραγματικότητα. Ενώ οι καθηγητές φαίνεται να περιορίζονται προς το παρόν μόνο σε ενδοοικογενειακούς φόνους (βλ. τραγικό, πρόσφατο γεγονός στη Φιλοθέη), ποιος ξέρει στ' αλήθεια τι συμβαίνει μέσα στα παιδιά με τον τόσο ευαίσθητο ψυχισμό (κλισέ, αλλά ισχύει απόλυτα);

Το σχολείο καλείται να γεφυρώσει το αγεφύρωτο ταξικό χάσμα που κληρονόμησαν τα παιδιά από τους γονείς τους, να συμβιβάσει την ασυμβίβαστη εφηβεία που βιάζεται να τα κάνει όλα και αγνοεί όρια και κανόνες. Καλείται να αντιμετωπίσει προβλήματα που η κοινωνία δεν μπόρεσε και, πολλές φορές, την βολεύει να τα αγνοεί. Το σχολείο, όμως, δεν έχει την πολυτέλεια της άγνοιας. Γιατί, αντίθετα με τον υπόλοιπο κόσμο τη λύση δε δίνουν οι κλειδαμπαρωμένες πόρτες, οι ηχομονωμένοι τοίχοι και τα φιμέ τζάμια. Τα προβλήματα (φαινομενικά απλά, αλλά κατά βάση περίπλοκα) απαιτούν λύση επί τόπου. Οι συνεχείς αναβολές δίνουν το χρόνο σε ένα παιδικό πείραγμα να μετατραπεί σε χρόνιο μίσος, που θα ζητήσει εκτόνωση. Αρκετά παιδιά περιθωριοποιούνται, κάποια δε θέλουν τη δυστυχισμένη ύπαρξή τους και φτάνουν μέχρι στο έσχατο σημείο σκέφτονται την αυτοκτονία ως λύτρωση. Όμως, πριν την πραγματοποιήσουν θέλουν ένα πράγμα: εκδίκηση. Εκδίκηση και ο θάνατός τους να μην είναι μοναχικός, όπως η ζωή τους...

Ναι, το Columbine ήταν μακριά. Πόσο, όμως, απέχει, αλήθεια, το Ελ Σίνκι απ' το Ελ Λάντα;

(σ.σ. Η ταινία "Klass" (φωτό) από τη, γείτονα της Φινλανδίας χώρα, Εσθονία είναι μάλλον η καλύτερη απόπειρα αναπαράστασης αυτού του σύνθετου φαινομένου στη μεγάλη οθόνη.)