Πολύ σκληρός, αλλά πέθανε...

O McClane κρατιέται γερά από την πόρτα αυτοκινήτου
που αιωρείται σε φρεάτιο ανελκυστήρα...

Ο McClane κρατιέται γερά από την ουρά μαχητικού αεροσκάφους,
ενώ αυτό στριφογυρίζει στον αέρα...

Τέλος, καταστρέφει το ελικόπτερο που τον καταδιώκει
οδηγώντας κατά πάνω του αυτοκίνητο, το οποίο,
φυσικά, εγκατέλειψε μόλις δευτερόλεπτα πριν

Ο ντετέκτιβ McClane, από τους ήρωες των παιδικών μου χρόνων, πέθανε στην τέταρτη συνέχεια της ταινίας "Die Hard". Όχι, ο ντετέκτιβ που υποδύθηκε επί σειρά ετών ο Bruce Willis, δεν πεθαίνει στο τέλος της ταινίας, όπου ως αναμενόταν, θριάμβευσε, αλλά πέθανε στην καρδιά του μικρού θαυμαστή του, που τόσο τον λάτρεψε. Ok, στα δώδεκα χρόνια που μεσολάβησαν από το τρίτο μέρος, ο μικρός μεγάλωσε και αντιμετωπίζει πλέον με μεγάλη δυσπιστία τους ήρωες δράσης. Όπως με μεγάλη δυσπιστία και διάθεση ειρωνείας αντιμετώπισε και τον Cruise ως action hero στο τρίτο μέρος των Επικίνδυνων Αποστολών, ο οποίος όμως κατάφερε να τις φέρει εις πέρας με αξιοπρέπεια και αποφεύγοντας να επαναλάβει αμαρτίες του παρελθόντος. Ο Willis, αντιθέτως, έχοντας την εύνοια του (παλιότερα) μικρού, έπρεπε απλά να μην τον απογοητεύσει. Αντί, λοιπόν, να ακολουθήσει τη σίγουρη συνταγή, να νικήσει τους κακούς και να σώσει τους καλούς, ενδιάμεσα αναλώθηκε σε ατέλειωτους και ανούσιους καουμποϊσμούς. Αλλά ούτε και αυτό θα πείραζε τόσο, άλλωστε του συγχωρήσαμε αρκετά και στις προηγούμενες ταινίες, αν δεν είχε μετατραπεί σε έναν υπερόπτη χαρακτήρα, αλαζόνα, που διαθέτει μία μίξη των ελαττωμάτων του James Bond και του John Rambo. Αλλά το πιο απογοητευτικό είναι ότι δεν απέμεινε στον McClane ίχνος από το χιούμορ του David, του αξιαγάπητου συναδέλφου του της σειράς Moonlighting.

1985: Αυτός, αυτή και τα μυστήρια

2007: Αυτός, αυτή και το αυτοκίνητο-ασανσέρ

Dolce Ρίτα πώς την αντέχεις;

Κανόνας Πρώτος: ο Fincher φτιάχνει τους κανόνες

«Στη ζωή τρέχεις μέχρι να φτάσεις στο τέλος. Το τέλος όμως είναι κάπου στη μέση, αλλά εσύ δεν το γνωρίζεις και συνεχίζεις να τρέχεις.»

Δεν ξέρω αν αυτός που είπε τα παραπάνω λόγια έχει δει το fight club, αλλά τα λόγια του ταιριάζουν σίγουρα στον David Fincher. Προς Θεού, δεν θέλω να τον πεθάνω τον άνθρωπο, αλλά πιστεύω πως ο 45χρονος σκηνοθέτης έφτασε στο αποκορύφωμα όταν συνεργάστηκε με τους Pitt και Norton για να δημιουργήσει μια από τις καλύτερες ταινίες του αμερικάνικου σινεμά το 1999, μόλις στα 37 του.

Θα ισχυριστούν πολλοί πως το να φτιάξεις μια ταινία καλύτερη από το fight club δεν είναι κάτι εύκολο. Όμως είναι βαρύ το όνομα Fincher στη σκηνοθετική καρέκλα. Και στην τελευταία του ταινία η καρέκλα αγκομαχούσε. Ο Fincher μου έδωσε την εντύπωση για περίπου 2μιση ώρες πως πάσχιζε για ένα αξιοπρεπές αποτέλεσμα. Το Zodiac δεν ήταν η ταινία που θα μνημονεύουμε δίπλα στο όνομα του Fincher σε 10 ή 20 χρόνια. Γιατί αναμφισβήτητα ο Fincher είναι μεγάλο κεφάλαιο του σύγχρονου σινεμά και της ιστορίας του μέλλοντος. Τι θα γράφει όμως αυτή; Εύχομαι το ρητό να μην επιβεβαιωθεί και ο σκηνοθέτης να φτάσει τη δική του μέση στο τέλος, γιατί δεν γεννιέται κάθε μέρα ένας Fincher, και γιατί δεν ξέρω πόσες ταινίες σαν το fight club θα δω ακόμα στη ζωή μου.

Das Cabinet Des Dr. Caligari (1920)

Μια ταινία σκέτος εφιάλτης. Επειδή όμως αυτό είχε στο μυαλό του να πετύχει ο σκηνοθέτης Robert Wiene θεωρείται αριστούργημα. Εγώ δεν ξέρω από αριστουργήματα. Είναι μια πομπώδης λέξη, που δε μου βγαίνει να την πω για κανέναν και τίποτα. Μήπως οι άνθρωποι είμαστε αριστουργήματα; Τέλος πάντων, αυτοί που μιλάνε για αριστουργήματα είναι συνήθως οι πιο δογματικοί, και στο όνομα των "αριστουργημάτων" τους, αναλώνουν το χρόνο τους στο μηδενισμό και σε συζητήσεις για τερατουργήματα.

Παρόλ' αυτά τα σκηνικά της ταινίας αυτής θα μπορούσα άνετα να τα χαρακτηρίσω αριστουργηματικά, αν διπλωματικά είχα αποφύγει τα προηγούμενα λόγια μου. Εντάξει είναι αβανταδόρικο το ασπρόμαυρο φιλμ σ' αυτές τις περιπτώσεις, αλλά η διαστρέβλωση των τριων διαστάσεων είναι άριστη αισθητικά και βάζει τον θεατή στην ονειρική τέταρτη. Η μετάβαση ολοκληρώνεται με τις διαφορετικές αποχρώσεις του φιλμ που εναλλάσει ο Wiene στις έξι πράξεις της ταινίας του. Απόλυτα ταιριαστή και η ηχητική επένδυση που προστέθηκε στην έκδοση του 1994. Στρεβλός, οξύς ήχος με εξάρσεις, εναρμονισμένος με τον εφιάλτη σε σημείο να ξεχνάς πως η ταινία είναι βουβή, μέχρι να δεις την επόμενη καρτέλα με τα λόγια. Οι ηθοποιοί, τόσο καλοί, λες και είναι βγαλμένοι από τους εφιάλτες των παππούδων μας. Το σενάριο δεν υπολείπεται και εξυπηρετεί απόλυτα την ατμόσφαιρα του φιλμ. Δεν είναι τυχαίο πως η ταινία κατέχει εξέχουσα θέση στην ιστορία του γερμανικού κινηματογράφου και κατατάσσεται δίπλα στο Metropolis του Fritz Lang (σχετικά http://osiris22.pi-consult.de/view.php3?show=51670733).

Θέλω να αποφύγω το παλιό καλό κλισέ "σκεφτείτε πόσο μπροστά ήταν η ταινία στην εποχή της". Όσοι το λένε αυτό συνήθως εννοούν "περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαίς" ή "για να δείτε την ταινία θα πρέπει να κάνετε αγγαρεία, αλλά μετά θα μπορείτε να πουλάτε μούρη στους υπόλοιπους" ή "μπρος στην κουλτούρα τί 'ναι ο πόνος;", μια και, για να μην ξεχνιόμαστε, είναι δύσκολη η ζωή του σύγχρονου σινεφίλ. Με προϋπόθεση, λοιπόν, πως είστε εξοικιωμένοι με τον ασπρόμαυρο βουβό κινηματογράφο και οι δικοί σας εφιάλτες δε σας αρκούν, "ονειρευτείτε" τον εφιάλτη του Robert Weine.