Σάββατο 13 Σεπτεμβρίου 2008

Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα...

Το παρακάτω έγραψα ως σχόλιο στην αρχική ανάρτηση του Ορέστη "Anathema-Closer και άλλες ηλίθιες σκέψεις" και θέλησα να το αναδημοσιεύσω αυτούσιο, επειδή είναι κάτι που με απασχολεί αρκετά και εμένα:

"Πολύ σωστά τα λες και νομίζω πως όλοι έχουμε νιώσει την πίεση να παρατήσουμε τα όνειρά μας και να ενσωματωθούμε σε αυτή τη γκρίζα άμορφη μάζα που τρέφεται με προσωπικότητες. Και δεν κατηγορώ τους ανθρώπους που παραδίδονται, γιατί η κοινωνία θέτει το δίλλημα ή ενσωματώνεσαι ή χάνεσαι, ή εξαπατάς ή θα εξαπατηθείς. Μια από τις ελληνικές παροιμίες που έχει καταντήσει αισχρή και χρησιμοποιείται για να δικαιολογεί ανομίες είναι "ο σκοπός αγιάζει τα μέσα". Δεν είμαι σίγουρος αν η συγκεκριμένη παροιμία έχει παρερμηνευτεί ή απλώς αποτελεί το σλόγκαν της διαφθοράς στην Ελλάδα. Πάντως περνάει στα μικρά παιδιά το μήνυμα ότι η ατομική καλοπέραση είναι υπεράνω των κανόνων μιας ομάδας. Ίσως, και για να μην είμαι άδικος, η αρχική σημασία της να ήταν πως η επιβίωση ενός λαού είναι υπεράνω κανόνων, κάτι το οποίο εμείς μεταφέραμε αργότερα σε ατομικό επίπεδο, επειδή μας βόλευε...
Νομίζω ότι η παροιμία αυτή έχει παίξει καταλυτικό ρόλο στην σημερινή κατάντια να συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους χειρότερους συνανθρώπους μας, κάθε λογής απατεώνες που μας πλαισιώνουν και να αγνοούμε τα αληθινά πρότυπα, αυτούς για τους οποίους ειρωνικά συνηθίζουμε να λέμε πως "πάνε με το σταυρό στο χέρι". (Εδώ θέλω να επισημάνω πως και οι δύο παροιμίες-φράσεις έχουν θρησκευτική χροιά!).
Πολύ σωστά λες, λοιπόν, πως σε λίγο θα κατηγορείται αυτός που μπορεί να (μας) κλέψει και δεν το κάνει. (Αν διαβάσει κανείς τη φράση χωρίς το "μας" δεν θορυβείται και τόσο, επειδή ξεχνάμε ότι ακόμα και όταν το "μας" παραλείπεται, βρίσκεται εκεί εν δυνάμει). Έτσι, καταργούμε επιλεκτικά τους κανόνες επειδή μας βολεύει και αυτό έχει ριζώσει στη συνείδησή μας. Και τότε, όταν η ανομία χτυπήσει την πόρτα μας και λεηλατήσει το βιός μας, τότε ανατρέχουμε στους κανόνες που πριν είχαμε οικιοθελώς καταργήσει, αλλά εις μάτην. Οι κανόνες έχουν καταργηθεί την πρώτη φορά που περάσαμε με κόκκινο, την πρώτη φορά που δεν περάσαμε ως πεζοί από διάβαση, την πρώτη φορά που είχαμε δυνατά τη μουσική ή την τηλεόραση στις 11 το βράδυ. Από μικροί μαθαίνουμε ότι οι κανόνες είναι για να τους παραβαίνουμε, και ότι η παράβαση ενδυναμώνει τον κανόνα, "η εξαίρεση επιβεβαιώνει τον κανόνα" όπως λέγεται! Έτσι, ενώ έχουμε χωρίσει τους κανόνες σε σημαντικούς και ασήμαντους, όταν φτάνει η ώρα να βάλουμε σαφή όρια, δυσκολευόμαστε να κάνουμε τη διάκριση.
Θα πιστέψετε ότι μου αρέσουν οι κανόνες, αλλά όχι δεν είναι έτσι. Απλά, είναι συμβάσεις που μέχρι στιγμής, δυστυχώς, δεν έχουμε βρει τρόπο να ξεπεράσουμε. Και αυτό φαίνεται από αυτά που ακολουθούν την κατάργηση αυτών των συμβάσεων.
Οι κανόνες σε ένα δημοκρατικό κράτος προσπαθούν μέσω του περιορισμού της ατομικής ελευθερίας να πετύχουν το μέγιστο δυνατό βαθμό ελευθερίας για τον καθένα μας, και αυτό είναι ως ένα βαθμό οξύμωρο.
Πολλά είπα και ελπίζω να μη σε κούρασα, αλλά δε θα κλείσω πριν αναφέρω πως μου κάνει εντύπωση, ότι έχουμε φτάσει στο σημείο ένας πολίτης (εν προκειμένω τυχαίνει να είναι ο όδηγός του ταξί) να συζητάει με έναν άλλο πολίτη (εσένα, τον επόμενο πελάτη) την παρανομία που έκανε (υπερχρέωση διαδρομής), σαν να μην είναι αυτή κατακριτέα, σαν να έχει καθαγιαστεί από τον ιερό σκοπό της (εδώ οι χαμηλές αμοιβές οδηγών ταξί)..."
Διόρθωση: Μετά από παρατήρηση άγνωστου blogger (γνωστού διορθωτή) συνειδητοποίησα πως ο τίτλος του post δεν είναι ελληνική παροιμία, αλλά αναφέρεται στον "Ηγεμόνα" του Μακιαβέλλι. Ευχαριστώ για τη διόρθωση και ελπίζω το λάθος μου να μην επηρεάζει την ουσία του κειμένου.

Πολλές φορές οι πιλότοι ταξί χρεώνουν μια κούρσα μέχρι το αεροδρόμιο, όσο κοστίζουν και τα ναύλα της πτήσης σας...

7 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

τα λαθη ειναι ανθρωπινα. χαιρομαι που βοήθησα:)εξαλλου η γνωση ειναι για να τη μοιράζεσαι;)
παντα στη διαθεση σου
ο αγνωστοε διορθωτης που δε βαζει τονους γιατι τον πονανε τα χερια του απο το πολυ γραψιμο:)

Ανώνυμος είπε...

κ εγραψα και αγνωστο ε αντι για αγνωστο ς

Ιορδάνης είπε...

Ακομα και οι διορθωτές κάνουν λάθη! Τι καλύτερο άλλοθι θα μπορούσες να μου παρέχεις άγνωστε! Σεφχαριστώ, ακόμα κι αν το έκανες επίτηδες!

Ιορδάνης είπε...

Άλοθι με ένα λου;

Ανώνυμος είπε...

όχι, με δύο λου όπως πολύ σωστά έγραψες αγαπητέ;)το "Σεφχαριστώ" όμως ίσως θα' πρεπε να το ξανασκεφτείς πριν το γράψεις (αν και σίγουρα είναι άλλο ένα από αυτά τα χαριτωμένα κολπάκια σου)

Ανώνυμος είπε...

"Οι κανόνες έχουν καταργηθεί την πρώτη φορά που περάσαμε με κόκκινο, την πρώτη φορά που δεν περάσαμε ως πεζοί από διάβαση, την πρώτη φορά που είχαμε δυνατά τη μουσική ή την τηλεόραση στις 11 το βράδυ."
Μόλις το διάβασα σκέφτηκα αμέσως το βράδυ με το νυχτερινό μπάνιο και τον προβολέα -που μας τσάντισε κι από πάνω- και μου έπεσαν λίγο τ' αυτιά.
Άντε, δεν το εξηγώ παραπάνω για να μη σε εκθέσω κιόλας, μιας και πάλι τα είπες όλα!!!

Ιορδάνης είπε...

Ε εντάξει φίλε Χόγκαν, για μια φορά δεν πειράζει (έτσι δε λέμε;)! Παίρνεις έναν πόντους για την παρατήρησή σου!
Από την άλλη, θυμίσου την ταινία που είδαμε σχεδόν μόνο με υποτίτλους, χάνοντας το καταπληκτικό σάουντρακ, για να μην ενοχλούμε τους γείτονες. Ξέρεις, λέω για το ζευγάρι που το αγόρι ήταν από την Κρήτη, το κορίτσι από την Πολωνία και γνωρίστηκαν ως φοιτητές στην Ιταλία!