Das Cabinet Des Dr. Caligari (1920)

Μια ταινία σκέτος εφιάλτης. Επειδή όμως αυτό είχε στο μυαλό του να πετύχει ο σκηνοθέτης Robert Wiene θεωρείται αριστούργημα. Εγώ δεν ξέρω από αριστουργήματα. Είναι μια πομπώδης λέξη, που δε μου βγαίνει να την πω για κανέναν και τίποτα. Μήπως οι άνθρωποι είμαστε αριστουργήματα; Τέλος πάντων, αυτοί που μιλάνε για αριστουργήματα είναι συνήθως οι πιο δογματικοί, και στο όνομα των "αριστουργημάτων" τους, αναλώνουν το χρόνο τους στο μηδενισμό και σε συζητήσεις για τερατουργήματα.

Παρόλ' αυτά τα σκηνικά της ταινίας αυτής θα μπορούσα άνετα να τα χαρακτηρίσω αριστουργηματικά, αν διπλωματικά είχα αποφύγει τα προηγούμενα λόγια μου. Εντάξει είναι αβανταδόρικο το ασπρόμαυρο φιλμ σ' αυτές τις περιπτώσεις, αλλά η διαστρέβλωση των τριων διαστάσεων είναι άριστη αισθητικά και βάζει τον θεατή στην ονειρική τέταρτη. Η μετάβαση ολοκληρώνεται με τις διαφορετικές αποχρώσεις του φιλμ που εναλλάσει ο Wiene στις έξι πράξεις της ταινίας του. Απόλυτα ταιριαστή και η ηχητική επένδυση που προστέθηκε στην έκδοση του 1994. Στρεβλός, οξύς ήχος με εξάρσεις, εναρμονισμένος με τον εφιάλτη σε σημείο να ξεχνάς πως η ταινία είναι βουβή, μέχρι να δεις την επόμενη καρτέλα με τα λόγια. Οι ηθοποιοί, τόσο καλοί, λες και είναι βγαλμένοι από τους εφιάλτες των παππούδων μας. Το σενάριο δεν υπολείπεται και εξυπηρετεί απόλυτα την ατμόσφαιρα του φιλμ. Δεν είναι τυχαίο πως η ταινία κατέχει εξέχουσα θέση στην ιστορία του γερμανικού κινηματογράφου και κατατάσσεται δίπλα στο Metropolis του Fritz Lang (σχετικά http://osiris22.pi-consult.de/view.php3?show=51670733).

Θέλω να αποφύγω το παλιό καλό κλισέ "σκεφτείτε πόσο μπροστά ήταν η ταινία στην εποχή της". Όσοι το λένε αυτό συνήθως εννοούν "περασμένα μεγαλεία και διηγώντας τα να κλαίς" ή "για να δείτε την ταινία θα πρέπει να κάνετε αγγαρεία, αλλά μετά θα μπορείτε να πουλάτε μούρη στους υπόλοιπους" ή "μπρος στην κουλτούρα τί 'ναι ο πόνος;", μια και, για να μην ξεχνιόμαστε, είναι δύσκολη η ζωή του σύγχρονου σινεφίλ. Με προϋπόθεση, λοιπόν, πως είστε εξοικιωμένοι με τον ασπρόμαυρο βουβό κινηματογράφο και οι δικοί σας εφιάλτες δε σας αρκούν, "ονειρευτείτε" τον εφιάλτη του Robert Weine.